Học sinh Việt Nam trải qua kỳ thi quốc tế xuất sắc một cách lạ lùng, và các nhà nghiên cứu đã tìm ra được vì sao
[Nguồn: Vietnam's students perform mysteriously well on tests, and researchers have figured out why – The Business Insider]
Việt Nam là trường hợp ngoại lệ lớn nhất về mặt giáo dục: điều này về cơ bản vì Việt Nam là một quốc gia có thu nhập thấp nhưng lại đạt được trình độ ngang bằng với các quốc gia giàu có tại các cuộc thi học thuật quốc tế.
Có một mối liên hệ rõ ràng giữa sức mạnh kinh tế của một quốc gia và kết quả của học sinh quốc gia đó trên một số cuộc thi/ bài kiểm tra.
Nhưng với Việt Nam, quốc gia với mức thu nhập GDP bình quân đầu người chỉ là phần lẻ của Hòa Kỳ, lại thường vượt qua các bài đánh giá tốt hơn hẳn những gì mà bạn có thể nghĩ đối với một quốc gia có mức thu nhập tương đương, và không ai biết tại sao.
Các nhà nghiên cứu đã thực hiện hai bài kiểm tra so sánh quốc tế nhằm mục đích tìm hiểu “hiện tượng / hiệu ứng Việt Nam”. Một là bài kiểm tra dựa trên một phiên bản điều chỉnh của TIMSS, đã cho thấy học sinh Việt Nam làm tốt hơn hẵn học sinh tại các quốc gia khác có mức thu nhập GDP bình quân tương đương. Xem biểu đồ dưới đây về tỷ lệ % trả lời đúng các câu hỏi trong bài kiểm tra TIMMS để thấy rõ (trục đứng là tỷ lệ % trả lời đúng – trục ngang là thu nhập bình quân đầu người thực tính theo nghìn USD)
Một tài liệu của Abhijeet Singh công bố năm 2014 phân tích kết quả từ nghiên cứu cuộc sống người trẻ tuổi của Oxford (Oxford Young Lives study) cũng tương tự như kết quả của TIMSS và cho thấy rằng sự vượt trội của Việt Nam bắt đầu từ rất sớm – trẻ em Việt Nam thực hiện tốt hơn chút so với bạn cùng trang lứa ở các nước phát triển ngay từ tuổi lên năm, và sự cách biệt này tăng dần qua từng năm.
Tài liệu cũng tìm thấy rằng “một năm tại trường tiểu học ở Việt Nam tỏ ra có hiệu quả hơn về mặt gặt hái kỹ năng so với một năm học tại Peru hay Ấn Độ,” Lee Crawfurd viết trên một trang nghiên cứu. “Câu hỏi mà nghiên cứu đặt ra ở đây – và thực tế kinh nghiệm Việt Nam đưa ra – là: ‘Tại sao hiệu suất học mỗi năm tại một số quốc gia lại hơn hẵn một số quốc gia khác?’ Hay để đơn giản, tại sao trường học tại một số quốc gia lại tốt hơn hẵn?”
Giờ đây, một tài liệu của các nhà nghiên cứu Suhas D. Parandekar và Elisabeth K. Sedmik tại Ngân hàng Thế giới World Bank với mục đích trả lời câu hỏi đó. Họ đã nghiên cứu kết quả từ năm 2012 của cuộc thi PISA – Programme for International Student Assessment (Chương trình đánh giá học sinh quốc tế).
Bảy quốc gia đang phát triển khác ngoài Việt Nam cũng tham gia PISA, và với mức thu nhập GDP bình quân đầu người 4.098USD/năm Việt Nam thuộc hàng thấp nhất. Dù vậy, Việt Nam vẫn có điểm số cao hơn các nước đang phát triển khác. Xem biểu đồ so sánh kết quả PISA và mức thu nhập bình quân GDP đầu người dưới đây để thấy rõ:
Kết quả của Việt Nam vượt xa những gì mà người ta có thể tưởng tượng – bằng với Phần Lan và Thụy Sĩ và vượt xa Peru hay Colombia.
Đối với môn toán học, có 128 điểm khác biệt giữa kết quả của Việt Nam và mức bình quân của 7 quốc gia có thu nhập thấp. 50 điểm ở phần toán học tương đương với trình độ hoàn toàn thành thạo / giỏi, và tương đương với khoảng 2 năm học tại một quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD. Điều này có nghĩa có sự khác biệt gần 3 năm trau dồi kiến thức giữa Việt Nam và các nước đang phát triển khác tham gia kỳ thi PISA.
Vậy chuyện gì đang xảy ra?
Các nhà nghiên cứu của Ngân hàng thế giới sử dụng dữ liệu của PISA – trong đó bao gồm các câu hỏi về nền tảng, kinh nghiệm học tập và hệ thống giáo dục của học sinh – để tìm hiểu lý do Việt Nam có các học sinh tốt hơn trong so sánh với mức độ giàu có. Họ đã nhận ra rằng đầu tư vào giáo dục và “sự khác biệt về văn hóa” có thể giải thích gần một nửa sự khác biệt về điểm.
Sự khác biệt về văn hóa có ảnh hưởng lớn tới đặc điểm của học sinh. Nói chung, học sinh Việt Nam tập trung nhiều hơn và học tập nghiêm túc hơn. Họ ít khi trễ học, ít khi phải xin phép vắng mặt. Họ dành nhiều hơn khoảng hơn 3 giờ đồng hồ mỗi tuần để học ngoài trường so với học sinh ở các quốc gia đang phát triển khác. Họ tỏ ra ít phải lo lắng về môn toán học và tự tin hơn về việc họ sẽ sử dụng nó như thế nào trong tương lai.
Ngoài ra có những khác biệt khác. Các bậc cha mẹ ở Việt Nam quan tâm hơn đên việc học hành của con cái, họ giúp đỡ hoặc gây quỹ cho trường. Về mặt cấu trúc, hệ thống giáo dục mang tính tập trung hơn. Giáo viên bị kiểm soát nhiều hơn và kết quả của học sinh có tầm quan trọng lớn so với các nước đang phát triển khác.
Nhưng điều quan trọng hơn, Việt Nam có vẽ như đầu tư vào hệ thống giáo dục nhiều hơn các quốc gia đang phát triển khác, đặc biệt là trong so sánh với mức thu nhập GDP thấp hơn. Họ có mức độ phát triển kinh tế thấp hơn 7 quốc gia đang phát triển nêu ở bảng trên, các bậc bố mẹ ít được giáo dục hơn, và có ít trường học hơn ở thành phố nhưng nhiều hơn ở các làng quê hoặc đô thị nhỏ - tất cả những điều đó có thể không có lợi cho một hệ thống giáo dục tốt.
Bất chấp những bất lợi về mặt kinh tế, chất lượng của hạ tầng giáo dục ở Việt Nam lại tốt hơn, cũng như nguồn lực về giáo dục. Cho dù có ít máy tính hơn, nhưng họ cũng được kết nối internet, điều mà các nhà nghiên cứu giải thích như là bằng chứng của việc gia tăng đầu tư vào giáo dục của Việt Nam. Họ cũng có vẻ rộng cửa hơn đối với nền giáo dục từ nhỏ, cụ thể học sinh Việt Nam đi học các lớp vỡ lòng nhiều hơn.
Tất nhiên, những yếu tố này chỉ giải thích được cho một nữa sự chênh lệch về kết quả tốt của Việt Nam so với các quốc gia khác. Phần còn lại của hiện tượng Việt Nam vẫn là một điều bí ẩn. Nhưng những kết quả này là điềm báo tốt cho những nghiên cứu về giáo dục và kinh tế, nó giúp chúng ta có ý tưởng tốt hơn của những những nguyên nhân làm cho một quốc gia tương đối nghèo lại có thể đạt được những thành tích tốt như những quốc gia giàu có.
Việt Nam là trường hợp ngoại lệ lớn nhất về mặt giáo dục: điều này về cơ bản vì Việt Nam là một quốc gia có thu nhập thấp nhưng lại đạt được trình độ ngang bằng với các quốc gia giàu có tại các cuộc thi học thuật quốc tế.
Có một mối liên hệ rõ ràng giữa sức mạnh kinh tế của một quốc gia và kết quả của học sinh quốc gia đó trên một số cuộc thi/ bài kiểm tra.
Nhưng với Việt Nam, quốc gia với mức thu nhập GDP bình quân đầu người chỉ là phần lẻ của Hòa Kỳ, lại thường vượt qua các bài đánh giá tốt hơn hẳn những gì mà bạn có thể nghĩ đối với một quốc gia có mức thu nhập tương đương, và không ai biết tại sao.
Các nhà nghiên cứu đã thực hiện hai bài kiểm tra so sánh quốc tế nhằm mục đích tìm hiểu “hiện tượng / hiệu ứng Việt Nam”. Một là bài kiểm tra dựa trên một phiên bản điều chỉnh của TIMSS, đã cho thấy học sinh Việt Nam làm tốt hơn hẵn học sinh tại các quốc gia khác có mức thu nhập GDP bình quân tương đương. Xem biểu đồ dưới đây về tỷ lệ % trả lời đúng các câu hỏi trong bài kiểm tra TIMMS để thấy rõ (trục đứng là tỷ lệ % trả lời đúng – trục ngang là thu nhập bình quân đầu người thực tính theo nghìn USD)
Một tài liệu của Abhijeet Singh công bố năm 2014 phân tích kết quả từ nghiên cứu cuộc sống người trẻ tuổi của Oxford (Oxford Young Lives study) cũng tương tự như kết quả của TIMSS và cho thấy rằng sự vượt trội của Việt Nam bắt đầu từ rất sớm – trẻ em Việt Nam thực hiện tốt hơn chút so với bạn cùng trang lứa ở các nước phát triển ngay từ tuổi lên năm, và sự cách biệt này tăng dần qua từng năm.
Tài liệu cũng tìm thấy rằng “một năm tại trường tiểu học ở Việt Nam tỏ ra có hiệu quả hơn về mặt gặt hái kỹ năng so với một năm học tại Peru hay Ấn Độ,” Lee Crawfurd viết trên một trang nghiên cứu. “Câu hỏi mà nghiên cứu đặt ra ở đây – và thực tế kinh nghiệm Việt Nam đưa ra – là: ‘Tại sao hiệu suất học mỗi năm tại một số quốc gia lại hơn hẵn một số quốc gia khác?’ Hay để đơn giản, tại sao trường học tại một số quốc gia lại tốt hơn hẵn?”
Giờ đây, một tài liệu của các nhà nghiên cứu Suhas D. Parandekar và Elisabeth K. Sedmik tại Ngân hàng Thế giới World Bank với mục đích trả lời câu hỏi đó. Họ đã nghiên cứu kết quả từ năm 2012 của cuộc thi PISA – Programme for International Student Assessment (Chương trình đánh giá học sinh quốc tế).
Bảy quốc gia đang phát triển khác ngoài Việt Nam cũng tham gia PISA, và với mức thu nhập GDP bình quân đầu người 4.098USD/năm Việt Nam thuộc hàng thấp nhất. Dù vậy, Việt Nam vẫn có điểm số cao hơn các nước đang phát triển khác. Xem biểu đồ so sánh kết quả PISA và mức thu nhập bình quân GDP đầu người dưới đây để thấy rõ:
Kết quả của Việt Nam vượt xa những gì mà người ta có thể tưởng tượng – bằng với Phần Lan và Thụy Sĩ và vượt xa Peru hay Colombia.
Đối với môn toán học, có 128 điểm khác biệt giữa kết quả của Việt Nam và mức bình quân của 7 quốc gia có thu nhập thấp. 50 điểm ở phần toán học tương đương với trình độ hoàn toàn thành thạo / giỏi, và tương đương với khoảng 2 năm học tại một quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD. Điều này có nghĩa có sự khác biệt gần 3 năm trau dồi kiến thức giữa Việt Nam và các nước đang phát triển khác tham gia kỳ thi PISA.
Vậy chuyện gì đang xảy ra?
Các nhà nghiên cứu của Ngân hàng thế giới sử dụng dữ liệu của PISA – trong đó bao gồm các câu hỏi về nền tảng, kinh nghiệm học tập và hệ thống giáo dục của học sinh – để tìm hiểu lý do Việt Nam có các học sinh tốt hơn trong so sánh với mức độ giàu có. Họ đã nhận ra rằng đầu tư vào giáo dục và “sự khác biệt về văn hóa” có thể giải thích gần một nửa sự khác biệt về điểm.
Sự khác biệt về văn hóa có ảnh hưởng lớn tới đặc điểm của học sinh. Nói chung, học sinh Việt Nam tập trung nhiều hơn và học tập nghiêm túc hơn. Họ ít khi trễ học, ít khi phải xin phép vắng mặt. Họ dành nhiều hơn khoảng hơn 3 giờ đồng hồ mỗi tuần để học ngoài trường so với học sinh ở các quốc gia đang phát triển khác. Họ tỏ ra ít phải lo lắng về môn toán học và tự tin hơn về việc họ sẽ sử dụng nó như thế nào trong tương lai.
Ngoài ra có những khác biệt khác. Các bậc cha mẹ ở Việt Nam quan tâm hơn đên việc học hành của con cái, họ giúp đỡ hoặc gây quỹ cho trường. Về mặt cấu trúc, hệ thống giáo dục mang tính tập trung hơn. Giáo viên bị kiểm soát nhiều hơn và kết quả của học sinh có tầm quan trọng lớn so với các nước đang phát triển khác.
Nhưng điều quan trọng hơn, Việt Nam có vẽ như đầu tư vào hệ thống giáo dục nhiều hơn các quốc gia đang phát triển khác, đặc biệt là trong so sánh với mức thu nhập GDP thấp hơn. Họ có mức độ phát triển kinh tế thấp hơn 7 quốc gia đang phát triển nêu ở bảng trên, các bậc bố mẹ ít được giáo dục hơn, và có ít trường học hơn ở thành phố nhưng nhiều hơn ở các làng quê hoặc đô thị nhỏ - tất cả những điều đó có thể không có lợi cho một hệ thống giáo dục tốt.
Bất chấp những bất lợi về mặt kinh tế, chất lượng của hạ tầng giáo dục ở Việt Nam lại tốt hơn, cũng như nguồn lực về giáo dục. Cho dù có ít máy tính hơn, nhưng họ cũng được kết nối internet, điều mà các nhà nghiên cứu giải thích như là bằng chứng của việc gia tăng đầu tư vào giáo dục của Việt Nam. Họ cũng có vẻ rộng cửa hơn đối với nền giáo dục từ nhỏ, cụ thể học sinh Việt Nam đi học các lớp vỡ lòng nhiều hơn.
Tất nhiên, những yếu tố này chỉ giải thích được cho một nữa sự chênh lệch về kết quả tốt của Việt Nam so với các quốc gia khác. Phần còn lại của hiện tượng Việt Nam vẫn là một điều bí ẩn. Nhưng những kết quả này là điềm báo tốt cho những nghiên cứu về giáo dục và kinh tế, nó giúp chúng ta có ý tưởng tốt hơn của những những nguyên nhân làm cho một quốc gia tương đối nghèo lại có thể đạt được những thành tích tốt như những quốc gia giàu có.
Comments
Post a Comment